search
top

Ανοσολογικές ανεπάρκειες σε βρέφη που δεν θηλάζουν

 

Είναι γνωστό ότι η σύνθεση του μητρικού γάλακτος είναι σημαντικά πιο πολύπλοκη συγκρινόμενη με αυτήν του επεξεργασμένου γάλακτος για βρέφη, με το μητρικό να περιέχει ένζυμα, ορμόνες, παράγοντες ανάπτυξης και προστατευτικούς παράγοντες ενάντια στην φλεγμονή και την καρκινογένεση. Παρόλα αυτά, πολλές μελέτες έως τώρα εστιάζουν στις διαφορές σύστασης ανάμεσα στα δύο είδη βρεφικής διατροφής – θηλασμό και τεχνητή διατροφή – όταν το πιο σημαντικό είναι το αποτέλεσμα που αφορά τον ίδιο τον οργανισμό του βρέφους. Φιλανδοί επιστήμονες θέλησαν να εξετάσουν διεξοδικότερα τις διαφορές που υπάρχουν στο αμυντικό ανοσοποιητικό σύστημα των παιδιών που δεν θηλάζουν με εκείνα που θηλάζουν.

Ο μητρικός θηλασμός παρέχει απαραίτητα ερεθίσματα ωρίμανσης για το ατελώς φτιαγμένο στην γέννηση και ολοένα αναπτυσσόμενο ανοσοποιητικό σύστημα των βρεφών. Οι ερευνητές τρεις από τους πιο αντιπροσωπευτικούς δείκτες του ανοσοποιητικού μας συστήματος: τα επίπεδα ιντερλευκίνης 2, ενός παράγοντα που συμβάλλει στην δημιουργία φλεγμονών και υπεραντιδραστικότητας του αμυντικού μας συστήματος, τα επίπεδα του TNF –a, ενός παράγοντα επίσης παρόντα στις οδούς φλεγμονωδών αντιδράσεων, και του μετατρεπτικού παράγοντα ανάπτυξης TGF – b2, ενός προστατευτικού παράγοντα που συμβάλλει στην υγιή ανάπτυξη διαφόρων συστημάτων στον οργανισμό του παιδιού.

Οι Φιλανδοί επιστήμονες μελέτησαν δύο ομάδες βρεφών: μια ομάδα 18 βρεφών που θήλασαν ελάχιστα ή καθόλου και μια ομάδα παιδιών που θήλασαν αποκλειστικά για πάνω από 3 μήνες. Τα επίπεδα στον ορό του αίματος σε διάφορους παράγοντες άμυνας μετρήθηκαν στον 1 μήνα από την γέννηση, στους 3, στους 6 και στους 12 μήνες της ζωής σε όλα τα παιδιά. Βρέθηκε ότι καθόλη την διάρκεια του πρώτου έτους της ζωής, οι συγκεντρώσεις των φλεγμονωδών παραγόντων TNF – a kai IL-2 ήταν σημαντικά υψηλότερες στην ομάδα παιδιών με τεχνητή διατροφή, σε σύγκριση με την ομάδα βρεφών που θήλασαν αποκλειστικά έστω για 3 μήνες. Επιπλέον, οι συγκεντρώσεις στο αίμα του προστατευτικού παράγοντα TGF-b ήταν σημαντικά χαμηλότερες στην ομάδα βρεφών που δεν θήλασαν.

Το συμπέρασμα είναι ότι ο μη θηλασμός των βρεφών τείνει να οδηγεί τον οργανισμό τους σε μια φλεγμονώδη αύξηση των κυτοκινών, που διατηρείται καθόλη την βρεφική ηλικία. Ένα τέτοιο ανοσολογικό περιβάλλον από την κρίσιμη αρχή της ζωής αυξάνει τις πιθανότητες για υπερ-αντιδραστικότητα του ανοσοποιητικού συστήματος του παιδιού και για φαινόμενα μη ανοχής σε ερεθιστικούς παράγοντες του περιβάλλοντος, αυξάνοντας τις πιθανότητες να παρεκτραπούν οι ανοσολογικές απαντήσεις του παιδιού σε οδούς φλεγμονών, αλλεργιών και αυτό-άνοσων παθολογιών. Θα πρέπει επίσης να τονιστεί ότι τα ευρήματα αυτά πιθανόν συνιστούν μια υπο-εκτίμηση, γιατί η σύγκριση έγινε με βρέφη που θήλασαν αποκλειστικά για μόνο 3 μήνες, και όχι για έξι μήνες με συνεχιζόμενο θηλασμό για τουλάχιστον 2 χρόνια, όπως συνιστά η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας. Επιπλέον τα παιδιά μελετήθηκαν μόνο μέχρι το έτος, ενώ είναι πιθανό οι διαφορές να παραμένουν και αργότερα κατά τα επόμενα χρόνια.

 

Όταν πολλοί επαγγελματίες υγείας προκαλούν σε αποκλειστικά θηλάζουσα μητέρα και πατέρα ανησυχία γιατί το βρέφος «έβαλε μόνο 400γραμμάρια αυτόν τον μήνα, ενώ έπρεπε να βάλει 500 γραμμάρια» ενθαρρύνοντας πολλές φορές την διακοπή του μητρικού θηλασμού και την σίτιση με φόρμουλα, πρέπει να αναλογιστούν ότι αυτό που βλέπουν και κρίνουν – η παράμετρος βάρος σώματος – συνιστά μόνο ένα μικρό κομμάτι της συνολικής εικόνας, δηλαδή της ολιστικής ψυχικής και σωματικής υγείας και ευεξίας στα βρέφη. Πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί στις παρεμβάσεις μας, γιατί η υγεία δεν είναι απλώς ένα βάρος σώματος: δεν υπάρχει μόνο αυτό που βλέπουμε, αλλά και εκείνο που δεν βλέπουμε και βέβαια δεν θα μπορούσαμε να μετράμε εντατικά για κάθε βρέφος: το μέγεθος του εργοστασίου αντισωμάτων του ανθρώπινου σώματος που λέγεται θύμος αδένας και είναι μισός σε μωρά που δεν θήλασαν, τους τίτλους παραγόντων φλεγμονής στο αίμα ενός βρέφους που αυξάνονται εάν δεν θηλάζει, την ψυχοκινητική ανάπτυξη, την φυσιολογική ωρίμανση του γαστρεντερικού συστήματος, και του ανοσοποιητικού συστήματος, που είναι περισσότερο ατελής όταν δεν θηλάζουν. Εάν θέλουμε να βλέπουμε την δουλειά μας με επιστημονικό μάτι και να εναρμονίσουμε τις κλινικές μας πρακτικές με την τελευταία επιστημονική τεκμηρίωση..

 

Πηγή: Kainonen E et al. Immunological programming by breast milk creates an anti-inflammatory cytokine milieu in breast-fed infants compared to formula-fed infants. Br J Nutr. 2012 Oct 30:1-9. [Epub ahead of print]

 

Μετάφραση/ Σχολιασμός: Στέλιος Παπαβέντσης MRCPCH DCH IBCLC 2012

Σχετικά Άρθρα

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

top
Όροι Χρήσης | Εμπιστευτικότητα | Πνευματικά Δικαιώματα | Login