search
top

O ρόλος του μητρικού θηλασμού στην εκδήλωση τροφικής αλλεργίας (;;)

Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Παιδιατρική της Ελληνικής Παιδιατρικής Εταιρίας το 2013 μια μελέτη για τον ρόλο του μητρικού θηλασμού στην εκδήλωση τροφικής αλλεργίας.

Η μελέτη ήταν αναδρομική – case control – και συνέκρινε 215 παιδιά με επιβεβαιωμένη αλλεργία στο γάλα αγελάδας (ΑΓΑ) παρακολουθούνταν σε εξωτερικό ιατρείο παιδο-γαστρεντερολογίας στην Ελλάδα με 102 υγιή παιδιά χωρίς εκδηλώσεις αλλεργίας.
69% των παιδιών με επιβεβαιωμένη ΑΓΑ είχαν θηλάσει (έστω και λίγο), ενώ από την ομάδα των υγιών παιδιών χωρίς αλλεργία είχαν θηλάσει πολύ περισσότερα, το 92% (στατιστικά σημαντική διαφορά). Παιδιά που δεν είχαν θηλάσει καθόλου είχαν στατιστικά σημαντικό και πενταπλάσιο (*5) κίνδυνο να εμφανίσουν ΑΓΑ, σε σχέση με όσα θήλασαν έστω και λίγο. Χωρίς η μελέτη να εξακριβώνει αξιόπιστα αν ο θηλασμός στα παιδιά ήταν αποκλειστικός ή μεικτή διατροφή, αναδείχθηκε παρόλα αυτά και δοσο-εξαρτώμενη σχέση, δηλαδή αυξημένη προστασία από εμφάνιση αλλεργίας με αυξημένη διάρκεια μητρικού θηλασμού. Συγκεκριμένα, ο κίνδυνος εμφάνισης ΑΓΑ στα παιδιά που δεν είχαν θηλάσει καθόλου ήταν αυξημένος κατά 13 φορές σε σύγκριση με τα παιδιά που είχαν θηλάσει (έστω και μη αποκλειστικά) για παραπάνω από 6 μήνες. Η μελέτη έδειξε επίσης ότι τα παιδιά με θετικό οικογενειακό ιστορικό αλλεργίας είχαν τριπλάσια πιθανότητα να εμφανίσουν και τα ίδια τροφική αλλεργία.
Οι ερευνητές συμπεραίνουν ότι ο μητρικός θηλασμός ιδιαίτερα αν παρατείνεται και μετά τον 6ο μήνα φαίνεται ότι παρέχει προστασία από την εκδήλωση αλλεργίας στο γάλα αγελάδας.

Σχολιασμός

Η μελέτη είναι αναδρομική, δίνει επομένως κάποια επιστημονική τεκμηρίωση, αλλά επιβεβαιώνεται πληρέστερα με καλύτερα σχεδιασμένες προοπτικές μελέτες με μεγάλο δείγμα βρεφών, και με πλήρη προοπτική ταξινόμηση των ομάδων σύγκρισης με αποκλειστικό θηλασμό (χωρίς χορήγηση ούτε ενός μπιμπερό ξένου γάλακτος), μεικτή διατροφή και αποκλειστική σίτιση με υποκατάστατο. Η ίδια ακρίβεια στις ομάδες σύγκρισης θα έπρεπε να υπάρχει προοπτικά ως προς την διάρκεια θηλασμού (αποκλειστικού και μαζί με στερεές τροφές) και τυχόν συγχορήγηση άλλου γάλακτος ή ορού γάλακτος μέσα σε έτοιμες κρέμες στερεών τροφών. Ένα καλύτερο προοπτικό και με μεγάλο δείγμα παιδιών στήσιμο θα έδινε πιο ισχυρές επιστημονικές αποδείξεις, αλλά και θα αναδείκνυε ακόμα περισσότερο τον κίνδυνο εμφάνισης αλλεργίας από την χορήγηση υποκατάστατου μητρικού γάλακτος στα βρέφη. Περιμένω κάποτε να δω το θέμα με τον μόνο τρόπο που επιστημονικά μπορεί να μας πει την αλήθεια: Πως συγκρίνονται προοπτικά δύο παρόμοιες ως προς παράγοντες σύγχυσης και οικογενειακό ιστορικό ομάδες παιδιών, η μία με παιδιά που θηλάζουν αποκλειστικά για έξι μήνες χωρίς να έχουν πάρει ούτε σταγόνα γάλα αγελάδας και συνεχίζουν να θηλάζουν για τουλάχιστον 2 χρόνια (σύσταση ΠΟΥ) και η άλλη με παιδιά που δεν θήλασαν καθόλου από την γέννηση, πως συγκρίνονται οι δύο αυτές ομάδες στα ποσοστά και την βαρύτητα της αλλεργίας στο γάλα αγελάδας;

Πόσο επιστημονικά δόκιμο θα ήταν να υπήρχε δημοσίευση έρευνας σε περιοδικό Πνευμονολογίας με τίτλο «Ο ρόλος της εισπνοής καθαρού αέρα στην εκδήλωση καρκίνου των πνευμόνων»; Ο σωστός τίτλος φυσικά είναι «Ο ρόλος του ΜΗ θηλασμού» ή «ο ρόλος του υποκατάστατου μητρικού γάλακτος στην εκδήλωση τροφικής αλλεργίας».Είναι ένα γνωστό πρόβλημα που διαιωνίζεται ως προς τη παρουσίαση της βρεφικής διατροφής στην επιστημονική βιβλιογραφία, μια γλώσσα που ευνοεί τα μπουκάλια και τα υποκατάστατα μητρικού γάλακτος, που στον ανυποψίαστο αναγνώστη μπορεί παραπλανητικά ακόμα και να δώσει την εντύπωση ότι ο θηλασμός βλάπτει..

Εφόσον λοιπόν ισχύουν τα συμπεράσματα της έρευνας, ας αναρωτηθούμε για λίγο τι ακριβώς κάνουμε οι Έλληνες παιδίατροι:

Τι κάνουμε για να μην εκθέτουμε χωρίς λόγο νεογέννητα και βρέφη στην πρωτείνη του γάλακτος αγελάδας και σε υποκατάστατα μητρικού γάλακτος;
Τι κάνουμε για να προλαμβάνουμε την αλλεργική ευαισθητοποίηση σε βρέφη με προδιάθεση για ανάπτυξη αλλεργίας;
Προστατεύουμε τον αποκλειστικό μητρικό θηλασμό από την γέννηση, από τις πρώτες ώρες της ζωής; Είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί στα νεογέννητα με θετικό οικογενειακό ιστορικό αλλεργίας να μπορέσουν να θηλάσουν αποκλειστικά από την αρχή χωρίς να πάρουν πρωτείνη γάλακτος αγελάδας; Κάνουμε βελτιστοποίηση θηλασμού (breastfeeding optimization) από τις πρώτες στιγμές της ζωής στο μαιευτήριο;

Πόσο ενθαρρύνουμε τις μητέρες να συνεχίζουν τον θηλασμό και μετά τους έξι μήνες και πόσο πλήρως τις ενημερώνουμε για τα αυξημένα οφέλη για την υγεία την δική τους και του παιδιού της με την συνέχιση αυτή του θηλασμού; Πόση ενημέρωση παρέχουμε για την δοσο-εξαρτώμενη σχέση της διάρκειας θηλασμού με την πρόληψη πολυάριθμων προβλημάτων υγείας; Πόσο αποτρέπουμε οδηγίες ότι το γάλα της μητέρας είναι άχρηστο και γίνεται «νερό» μετά τους έξι μήνες της ζωής του παιδιού;

Και ακόμα και στις περιπτώσεις που έχει εκδηλωθεί τελικά τροφική αλλεργία, υποστηρίζουμε και προστατεύουμε επαρκώς την συνέχιση του αποκλειστικού μητρικού θηλασμού και όχι την διακοπή του για «ειδικά» υποκατάστατα μητρικού γάλακτος;

Ακόμα και στην ομάδα των βρεφών που θηλάζουν αποκλειστικά και εμφανίζουν τροφική αλλεργία, πόσο σοβαρές είναι οι κλινικές εκδηλώσεις σε σύγκριση με την ομάδα βρεφών που ανέπτυξαν τροφική αλλεργία και δεν θήλασαν; Πολύ λιγότερο σοβαρές υποψιάζομαι..

Και στις περιπτώσεις που βρέφη δεν θηλάζουν και εμφανίζουν τροφική αλλεργία, κάνουμε καμία, οποιαδήποτε προσπάθεια για επαναγαλακτισμό και επιστροφή αυτών των βρεφών στο στήθος της μητέρας τους; Ή έστω για αύξηση της παραγωγής μητρικού γάλακτος και χορήγηση μητρικού αντί για ξένο γάλα; Ή έστω για χορήγηση σε αυτά τα παιδιά ανθρώπινου γάλακτος δότριας, η τρίτη προτιμότερη επιλογή για τα βρέφη μετά τον θηλασμό στο στήθος και την χορήγηση μητρικού γάλατος με μπιμπερό, με την χορήγηση υποκατάστατου να ακολουθεί μόλις στην τέταρτη θέση;
Θεραπευτικός επαναγαλακτισμός λέγεται και θα είναι η αυτονόητη κίνηση με βοήθεια ειδικού στο προσεχές μέλλον για πολλά μωρά με προβλήματα υγείας (χρόνια προβλήματα καρδιαγγειακά, γαστρεντερικά, αναπνευστικού, ατοπίες, σύνδρομα κα), ιδιαίτερα αυτά που έχουν προκληθεί από την κατανάλωση υποκατάστατου μητρικού γάλακτος. Ή και εκτεταμένη χρήση ανθρώπινου γάλακτος δότριας από τράπεζες ανθρώπινου γάλακτος, για βρέφη με προβλήματα υγείας.

Η μελέτη αυτή, στο κλίμα των τελευταίων ετών που δημοσιεύονται με εκθετικό ρυθμό επιστημονικά τεκμηριωμένα οφέλη του θηλασμού, μοιάζει να είναι θετική προς τον θηλασμό, ωστόσο ούτε ο τίτλος της, ούτε η συζήτηση που ακολουθεί στην δημοσίευση κάνουν καμία χάρη στον μητρικό θηλασμό ή αλλάζουν κάτι στην νοοτροπία της βαθιά εγκαταστημένης σε επαγγελματίες υγείας και ευρύ κοινό κουλτούρας του μπιμπερό: μάλλον το αντίθετο.

Πηγή: Κ Βασιλάκη, Ε Στασινού, Κ Τεντζίδου, Σ Στεφάνου, Φ Σωτηριάδου, Π Καρανίκα, Μ Φωτουλάκη. O ρόλος του μητρικού θηλασμού στην εκδήλωση τροφικής αλλεργίας. Παιδιατρική 2013; 76: 2

Σχολιασμός : Στέλιος Παπαβέντσης MBBS MRCPCH DCH IBCLC 2013

Σχετικά Άρθρα

One Response to “O ρόλος του μητρικού θηλασμού στην εκδήλωση τροφικής αλλεργίας (;;)”

  1. Βάσω Διονυσοπούλου says:

    Εύλογα τα ερωτήματα για το ρόλο τον παιδιάτρων στην προώθηση του φυσιολογικού τρόπου διατροφής των βρεφών και νηπίων. Ανάλογη είναι η απορία μου και για το ρόλο των μαιών. Πρόσφατα επισκέφτηκα το γυναικολόγο μου και συζητώντας με τη μαία του της ανέφερα ότι θηλάζω των δεκατριών μηνών γιό μου. Η απορία και η έκπληξή της ήταν τεράστια, αλλά και η αγωνία της για το πόσο δύσκολα θα “του το ξεκόψω” αν συνεχίσω έτσι. Αλήθεια στις σχολές που φοιτούν τι τους μαθαίνου;

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

top
Όροι Χρήσης | Εμπιστευτικότητα | Πνευματικά Δικαιώματα | Login