search
top

Rooming in: δεν είναι μόνο ένα…

Η συνδιαμονή της μητέρας με το νεογέννητο – rooming-in – , αμέσως μετά την γέννηση και κατά τις πρώτες ημέρες της παραμονής της δυάδας στο μαιευτήριο, συνιστά ένα από τα Δέκα Βήματα της UNICEF για Φιλικά προς τα Βρέφη νοσοκομεία, γιατί έχει αποδειχθεί σε πολλές έρευνες να ευοδώνει την εγκατάσταση του μητρικού θηλασμού και να αυξάνει τα ποσοστά αποκλειστικού θηλασμού και την διάρκεια μητρικού θηλασμού. Πολλές από αυτές τις έρευνες που αναδεικνύουν την ωφελιμότητα του rooming-in περιγράφονται στο βιβλίο μου Επιστροφή στον μητρικό θηλασμό, εκδόσεις Πατάκη 2011.

Ωστόσο, τι ακριβώς εννοούμε με τον όρο συνδιαμονή; Πως ορίζεται ακριβώς; Στην πραγματικότητα υπάρχουν πολλές μορφές συνδιαμονής. Στην Ελλάδα, ακόμα και στα λίγα μαιευτήρια που εφαρμόζεται η πρακτική, συχνά δεν έχει καθόλου το νόημα της παραμονής του νεογέννητου μαζί με τη μητέρα 24 ώρες το 24ωρο. Πολλές φορές τα βρέφη απομακρύνονται από τη μητέρα τους κατά τις ώρες επισκεπτηρίου του μαιευτηρίου, με αποτέλεσμα να παραμένουν μακριά για 4 ή και 8 ώρες το 24ωρο και έτσι να έχουμε ένα «κουτσουρεμένο» rooming in. (Υπάρχει και άλλη ελληνικής πατέντας παρερμηνεία του rooming in, που αντί για πρακτική που θα έπρεπε να ενθαρρύνεται για κάθε νεογέννητο και για κάθε τύπο δωματίου μαιευτηρίου, στα ελληνικά μαιευτήρια προσφέρεται ως «εξτρά» επιλογή των γονιών, συχνά συνεπαγόμενη παραμονή υποχρεωτικά σε μονόκλινο δωμάτιο στο μαιευτήριο και άρα μεγαλύτερα έξοδα για τους γονείς (!)).
Πέρα από τα παραπάνω, η επιστημονική βιβλιογραφία των τελευταίων ετών ξεκαθαρίζει διαφορετικούς τύπους rooming in:
– Η συνεχής επαφή δέρμα με δέρμα μητέρας και νεογέννητου, με το βρέφος να βρίσκεται στο ίδιο κρεβάτι και δίπλα στη μητέρα – και με το κάγκελο του κρεβατιού της μητέρας υψωμένο ώστε να αποφευχθεί πτώση του παιδιού.
– Η συνεχής παρουσία του βρέφους δίπλα στο κρεβάτι της μητέρας, σε ειδικά διαμορφωμένο κρεβατάκι κολλημένο στο κρεβάτι της μητέρας και στο ίδιο ύψος με εκείνο – bed-side crib. Το βρέφος και η μητέρα έχουν το δικό τους χώρο, αλλά και επαφή χωρίς εμπόδια και άμεση προσβασιμότητα.
– Το κλασσικό rooming in, με το βρέφος στο ίδιο δωμάτιο με τη μητέρα του, αλλά σε ξεχωριστό κουνάκι μακριά από άμεση πρόσβαση της μητέρας.
Για την σημασία που έχουν αυτές οι διαφορετικές μορφές rooming in στον μητρικό θηλασμό, η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου του Durham με επικεφαλής την Η Ball έχει κάνει τα τελευταία χρόνια σημαντικές τυχαιοποιημένες έρευνες.
Η έρευνες έγιναν σε τριτοβάθμιο νοσοκομείο της Μεγάλης Βρετανίας. Παρακολούθησαν σε συνεχές ολονύχτιο βίντεο δυάδες μητέρων – βρεφών που χωρίστηκαν τυχαιοποιημένα σε τρεις κατηγορίες rooming in: 1) Με το βρέφος στο κλασσικό κουνάκι στο ίδιο δωμάτιο με τη μαμά, 2) με το βρέφος σε ειδικά διαμορφωμένο κρεβατάκι προσκολλημένο χωρίς ενδιάμεσο κάγκελο στο κρεβάτι της μητέρας και στο ίδιο ύψος με αυτό, και 3) με το βρέφος στο κρεβάτι της μητέρας, και σηκωμένο το κάγκελο του κρεβατιού.
Βρέθηκε ότι τα μωρά που ήταν στο κρεβάτι της μητέρας ή στο κολλημένο κρεβατάκι είχαν πιο συχνές προσπάθειες ταίσματος στο στήθος, και πιο συχνούς επιτυχημένους θηλασμούς, σε σύγκριση με τα μωρά που παρέμειναν στο κλασσικό κουνάκι. Η ανάλυση των βίντεο βρήκε ότι το ξεχωριστό μοναχικό κουνάκι εμποδιζε τον θηλασμό εισάγοντας ένα επιπλέον εμπόδιο ανάμεσα στο μωρό και τη μητέρα, απέτρεπε την επαφή, ανέστελλε την ικανότητα του βρέφους να ψάχνει αποτελεσματικά με το αντανακλαστικό του προσανατολισμού και να ξεκινάει το πιπίλισμα. Επιπλέον, τα βίντεο έδειξαν ότι οι μητέρες με τα μωρά σε ξεχωριστό κουνάκι είχαν μεγαλύτερη δυσκολία να διακρίνουν τα σημάδια πείνας του βρέφους τους και λόγω του διαφορετικού ύψους δεν μπορούσαν να πάρουν το βρέφος τους χωρίς είτε βοήθεια από άλλο άτομο είτε αναγκαζόμενες να σηκωθούν από το κρεβάτι τους, και επομένως με αυτόν τον τρόπο η μητρική απάντηση γινόταν σημαντικά πιο δύσκολη και πιο καθυστερημένη.
Έπειτα η H Ball και η ερευνητική της ομάδα θέλησαν να εξετάσουν κατά πόσο ο συχνότερος θηλασμός κατά τις πρώτες ημέρες στο μαιευτήριο, στα βρέφη που ήταν στο κρεβάτι της μητέρας τους ή κολλητά κατά την παραμονή στο μαιευτήριο, είχε επίδραση στην συνολική διάρκεια θηλασμού των βρεφών. Η υπόθεση έχει λογική, γιατί όσο συχνότερος και αποτελεσματικότερος ο θηλασμός κατά τις πρώτες ημέρες του μαιευτηρίου, τόσο μεγαλύτερα έχουν αποδειχθεί να είναι τα ύψη της προλακτίνης στο αίμα της μητέρας και τόσο μεγαλύτερη η ανάπτυξη των υποδοχέων προλακτίνης στο μαστό της μητέρας. Παρά την πολύ διαδεδομένη και λανθασμένη αντίληψη ότι ο θηλασμός κατά τις πρώτες ημέρες στο μαιευτήριο δεν έχει σημασία για το τι θα γίνει μετέπειτα, ότι το γάλα της μητέρας κατά τις πρώτες ημέρες κατεβαίνει «αυτόματα», όλες οι έρευνες συνηγορούν προς το ακριβώς αντίθετο: Οι πρώτες μέρες δεν είναι σημαντικές μόνο για την μεγάλη αξία του πρωτογάλατος που πρέπει να πάρει το βρέφος, αλλά έχουν κρίσιμα προγνωστική αξία για την συνολική επιτυχία του θηλασμού και την συνολική διάρκεια της γαλουχίας, γιατί ενεργοποιούν την παραγωγή μητρικού γάλακτος αυξάνοντας τις σχετικές ορμόνες και τους υποδοχείς τους, και μειώνοντας την επίδραση του ανασταλτικού παράγοντα γαλουχίας που περιέχεται σε μεγάλες ποσότητες σε γάλα που δεν απομακρύνεται από τον μαστό αλλά μένει σε στάση.
Οι ερευνητές λοιπόν από το Durham έκαναν τηλεφωνικές συνεντεύξεις στις τρεις ομάδες μητέρων σε καθορισμένες ηλικίες των βρεφών, στις 2 εβδομάδες μετά τη γέννηση, στις 4, στις 8 και στις 16. Βρήκαν ότι, παρά το γεγονός ότι όλες οι μητέρες ξεκίνησαν τον θηλασμό στη γέννηση, στις 16 εβδομάδες, δηλαδή σε ηλικία περίπου 4 μηνών του βρέφους, μόλις 43% των βρεφών που στο μαιευτήριο τοποθετούνταν σε ξεχωριστό κουνάκι θήλαζαν ακόμα. Αντίθετα τα ποσοστά των άλλων δύο ομάδων βρεφών ήταν σημαντικά υψηλότερα: 73% των βρεφών που στο μαιευτήριο βρίσκονταν σε κολλητό στο κρεβάτι της μαμάς κρεβατάκι θήλαζαν ακόμα στους 4 μήνες, ενώ 79% των βρεφών που τυχαία μπήκαν στην κατηγορία των βρεφών που στο μαιευτήριο τοποθετούνταν στο κρεβάτι της μητέρας τους θήλαζαν στους 4 μήνες της ζωής τους.
Οι επιστήμονες συμπέραναν ότι η επαφή – με ασφάλεια – της μητέρας με το βρέφος της κατά την διάρκεια της νύχτας κατά την πρώτη νεογνική περίοδο προάγει την επιτυχημένη έναρξη θηλασμού και την πιο πρώιμη λακτογέννεση 2 και πιθανώς συσχετίζεται με ενισχυμένη συνολική διάρκεια θηλασμού, άρα σημαντικά οφέλη για την υγεία τόσο του βρέφους όσο και της μητέρας.

Τα αποτελέσματα αυτών των ερευνών είναι εντυπωσιακά. Καταδεικνύουν το γεγονός ότι δεν εννοούμε όλοι το ίδιο πράγμα όταν μιλάμε για συνδιαμονή του βρέφους με τη μητέρα του στο μαιευτήριο, ότι τα οφέλη του bedding in μπορεί να είναι ακόμα πιο σημαντικά από τα οφέλη του κλασσικού rooming in τα οποία με την σειρά τους είναι πιο σημαντικά από τα οφέλη του κακέκτυπου rooming in που συχνά εφαρμόζεται σε ελληνικά μαιευτήρια. Δείχνουν επίσης ότι , όταν ερευνούμε για τις θετικές επιδράσεις της συνδιαμονής διεθνώς αλλά και στην Ελλάδα, πρέπει να λαμβάνουμε ακριβώς υπόψη πως ορίζουμε τη συνδιαμονή αυτή και ποια ακριβώς μορφή της εφαρμόζεται, γιατί τα ευρήματά μας μπορούν να υποεκτιμήσουν τις ευεργετικές επιδράσεις της επαφής της μητέρας με το βρέφος της κατά τις πρώτες κρίσιμες ημέρες. Οι κλασσικές μελέτες rooming in με το μωρό σε ξεχωριστό κουνάκι και μακριά από άμεση πρόσβαση της μητέρας υποεκτιμούν την σημασία των ιδανικών πρακτικών, εκείνων δηλαδή όπου μητέρα και βρέφος βρίσκονται σε σχεδόν συνεχή επαφή δέρμα με δέρμα από τη γέννηση.

Πηγή: Ball HL and Russell CK. Nighttime Nurturing: An Evolutionary Perspective on Breastfeeding and Sleep. In Evolution, Early Experience and Human Development. Oxford University Press 2013.

Μετάφραση/ Σχολιασμός: Σ Παπαβέντσης MRCPCH DCH IBCLC 2013

Σχετικά Άρθρα

One Response to “Rooming in: δεν είναι μόνο ένα…”

  1. ANNA says:

    Θα ήθελα να μοιραστώ την εμπειρία μου από το δικό μου rooming in.
    Γέννησα στο Έλενα, ένα από τα δύο φιλικά προς τα βρέφη νοσοκομεία της χώρας μας. Είμαι ευχαριστημένη και όλοι ήταν πολύ καλοί με το μωρό, σου δείχνουν ότι θέλεις, περνάνε από το τμήμα θηλασμού και σου δείχνουν ότι θέλεις. Σίγουρα η κατάσταση εκεί είναι πολύ καλύτερη από αυτό που επικρατεί στην χώρα μας.
    Παρόλα αυτά όμως έχουμε πολύ δρόμο να κάνουμε γιατί ακόμα και εκεί έχω την αίσθηση ότι είναι οριακά φιλικό προς τα βρέφη. Το μωρό δεν μου το δώσαν κατευθείαν, γέννησα με καισαρική με ραχιαία αναισθησία, αλλά δεν είναι αυτός ο λόγος, καθώς στα σεμινάρια ανώδυνου τοκετού μας είπαν ότι το βάζουν σε θερμοκοιτίδα, γιατί είναι λίγες οι μαίες. Τα σκουπίζουν και τα βάζουν πάνω στην μαμά μόνο σπάνια που έχουν ησυχία.
    Πήγα στο δωμάτιο και μέχρι να με βάλουν στο κρεβάτι ήρθε και το μωρό. Η μαία που το έφερε με ρώτησε αν θέλω αν το θηλάσω και με βοήθησε που δεν μπορούσα να κουνηθώ και μου έδειξε πως να το πιάσω. Είχαν περάσει δύο ώρες από την γέννηση. Όχι και τόσο πολύ, αλλά παντού διαβάζω για τις δύο πρώτες ώρες.
    Το μωρό ήταν στο “πυρεξάκι” του δίπλα στο κρεβάτι μου. Επειδή είχε ρόδες μπορούσα να το τραβήξω δίπλα μου και να έχω και το κρεβάτι στο ίδιο ύψος και να βλέπω το μωρό. Δεν μπορούσα όμως να απλώσω το χέρι μου να το πιάσω και την πρώτη μέρα που δεν σηκωνόμουνα ήταν δύσκολο να το πιάσω μόνη μου όποτε χρειαζότανε.
    Εγώ το μωρό το κράταγα πολύ πάνω μου και τις λίγες ώρες που κοιμόμουνα (περίπου 8 σε 4 μέρες) το κατάφερνα αφού είχε κοιμηθεί το μωρό πάνω μου, το κρατούσα και αποκοιμιόμουνα και εγώ. Οι νοσηλεύτριες και τις δύο φορές που είδαν το μωρό να κοιμάται πάνω μου, μου κάναν παρατήρηση και θέλησαν να σιγουρευτούν ότι δεν κοιμόμαστε έτσι. Ευτυχώς δεν είδαν και έμενα να κοιμάμαι. Βέβαια και εγώ φοβόμουνα έτσι, αλλά πάντα το κραταγα καλά το μωράκι και ήταν και ο άντρας μου δίπλα και δεν νομίζω ότι μια υγιής μαμά κοιμάται ποτέ βαριά τις πρώτες μέρες
    Συνεπώς θέλω και εγώ να τονίσω ότι κατάλαβα με το παραπάνω την αναγκαιότητα της επαφής της μαμάς με το μωρό. Πριν γεννήσω νόμιζα ότι ηρεμεί το μωράκι, μετά κατάλαβα ότι ηρεμεί και η μαμά! Φυσικά, κατάλαβα και τον παραλογισμό του να μην είναι η μαμά με το μωρό της. Ευχαριστώ που κάνετε όλη αυτή την προσπάθεια και ελπίζω ότι θα αυξάνονται ολοένα οι φωνές στην χώρα μας, ούτως ώστε να ευαισθητοποιηθεί και η πολιτεία και να αλλάξει η σημερινή κατάσταση.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

top
Όροι Χρήσης | Εμπιστευτικότητα | Πνευματικά Δικαιώματα | Login