search
top

Εμπόδιο 6ο: Κακώς εννοούμενος φεμινισμός

 

Ο φεμινισμός ξεκίνησε ως ένα κίνημα που είχε σαν κύριο στόχο να βοηθήσει τις γυναίκες να συμμετάσχουν με αναβαθμισμένο ρόλο στην κοινωνική ζωή. Στην προσπάθειά του αυτή, ο παραδοσιακός φεμινισμός, όπως εκφράστηκε ιδιαίτερα κατά τις δεκαετίες του ’60 και ’70, επέβαλλε συχνά την άρνηση της μητρότητας και της θηλυκότητας, ώστε η γυναίκα να μπορέσει να ενταχθεί στο αντρικό παιχνίδι ενός ανδροκρατούμενου κόσμου. Σε μια πατριαρχική κοινωνία το νόημα της μητρότητας δίνεται από το πώς βλέπουν οι άντρες τα μωρά και τις μητέρες τους. Πολλές γυναίκες εμφανίζονταν και συμπεριφέρονταν με εξομοιωμένα αντρικά χαρακτηριστικά; για να πετύχουν κοινωνικά και επαγγελματικά έπρεπε να υιοθετήσουν το ανδρικό πρότυπο ζωής, με σκληρή και απαιτητική επαγγελματική ζωή, απουσία προσωπικής ή οικογενειακής ζωής. Εκείνες που επιβραβεύονταν ήταν όσες απαρνούνταν το ρόλο της νοικοκυράς, εξομοιώνονταν με τους άντρες στην ψυχή και το σώμα, όσες διέθεταν στο αίμα τους άφθονα ανδρογόνα. Κατάλοιπα από αυτήν τη διαστρεβλωμένη φεμινιστική αντίληψη υπάρχουν έκδηλα και στις μέρες μας.

Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι η ακμή του φεμινιστικού κινήματος συμβάδισε χρονικά με τη μεγάλη μείωση στα ποσοστά των γυναικών που θηλάζουν. Φεμινίστριες υπήρξαν εχθροί της γαλουχίας. Οι αντιλήψεις αυτές είναι κραταιές: Είναι διαδεδομένη η πεποίθηση ότι η δημιουργία οικογένειας θα οδηγήσει σε κοινωνική απομόνωση, διακρίσεις και ανισότητα σε σύγκριση με τους άντρες. Οι γυναίκες φοβούνται πως θα εξαρτηθούν και θα περιοριστούν από το μωρό και το σπίτι, θα χαλάσει η καριέρα τους. Σε αυτό το πλαίσιο ο θηλασμός θεωρείται βαρίδιο στην ανεξαρτησία της γυναίκας και στην κοινωνική της επιτυχία. Ο κλασσικός φεμινισμός τρέμει μήπως η βιολογία της γυναίκας γίνει πεπρωμένο που την αποτρέψει να δημιουργήσει ό,τι «ελεύθερα» δημιουργεί ο άντρας.

Δε θα έπρεπε να είναι έτσι. Ο τεχνητός διαχωρισμός του ρόλου «μητέρα» με εκείνον του «επαγγελματία» αποτελεί βασικό αξίωμα μιας ανδρικής – μισογύνικης φιλοσοφίας. Ακριβώς όπως μια παλιότερη γενιά γυναικών αναγκάστηκε να πιστέψει ότι έπρεπε να διαλέξει ανάμεσα στη δημιουργία οικογένειας και στη δημιουργία καριέρας, η σημερινή γενιά των εργαζόμενων γυναικών σκέφτονται συχνά ότι πρέπει να διαλέξουν ανάμεσα στο θηλασμό των παιδιών τους και την συνέχιση της επαγγελματικής τους ανόδου.

Ένα καινούργιο, διαφορετικό φεμινιστικό κίνημα έχει εμφανιστεί τα τελευταία χρόνια. Ξεκίνησε από την Σκανδιναβία και συνδέει την απελευθέρωση της γυναίκας με την αυτό-ενδυνάμωση, με την πίστη εξίσου στα βιολογικά της χαρίσματα, στη μητρότητα και τα κοινωνικά της χαρίσματα. Αυτή η φιλοσοφία σέβεται, γιορτάζει τη γυναικεία ιδιαιτερότητα σε ψυχικό και σωματικό επίπεδο, δεν την απαρνείται. Πρόκειται για ένα δεύτερο κύμα φεμινιστικού κινήματος που ενσωματώνει όλες τις ανάγκες της γυναίκας ως βιολογικού, αναπαραγωγικού και κοινωνικού όντος, ένα κίνημα που ορίζει το γυναικείο σώμα και πνεύμα ως το φυσιολογικό. Σύμφωνα με αυτήν τη λογική, το φεμινιστικό κίνημα έχει να κάνει με το να είσαι γυναίκα; Και τι είναι περισσότερο γυναικείο από το να αναθρέψεις ένα παιδί; Το να χρησιμοποιείς το σώμα σου για τους λόγους για τους οποίους πλάστηκε, το να μην απαρνείσαι τη γυναικεία φύση;

Στη νέα φεμινιστική φιλοσοφία ο θηλασμός παίρνει εξέχουσα θέση. Αναγνωρίζεται ο βιολογικός ρόλος του γυναικείου στήθους, ισότιμος με τον σεξουαλικό. Ο θηλασμός δεν εμποδίζει την απελευθέρωση της γυναίκας αλλά αποτελεί βασική έκφραση αυτής της απελευθέρωσής. Δεν είναι αφορμή για καταπίεση και περιορισμό αλλά βασικό ανθρώπινο δικαίωμα της κάθε γυναίκας. Ο θηλασμός είναι εμπειρία μοναδική, εκπληκτική. Η μητρότητα είναι δυναμωτική. Υπάρχει δύναμη στο αγκάλιασμα ολόκληρης της γυναικείας ταυτότητας και στην επανασύνδεση με το σώμα, τη βιολογία, τη φύση. Η γαλουχία μπορεί να βιωθεί ως η απόλυτη εμπειρία του να είσαι γυναίκα. Ο θηλασμός είναι ένα φεμινιστικό ζήτημα, η προώθησή του κομμάτι της νέο-φεμινιστικής ατζέντας, όλοι όσοι επιθυμούν να προωθήσουν τα δικαιώματα των γυναικών πρέπει να κάνουν ταυτόχρονο αγώνα για την εδραίωση της γαλουχίας, για την αύξηση στα ποσοστά των βρεφών που θηλάζουν. Σε τελική ανάλυση, κάθε γυναίκα έχει δικαίωμα να κάνει ό,τι θέλει με το σώμα της, να κάνει τις επιλογές της στην προσπάθεια να ολοκληρωθεί ως ανθρώπινο ον, χωρίς αυτές οι επιλογές της να εμποδίζουν την κοινωνική της ολοκλήρωση.

Η ευθύνη ανήκει στην πολιτεία. Δε μπορούμε να κατηγορούμε τις γυναίκες γιατί δε θηλάζουν μέσα σε έναν πιεστικό, πατριαρχικό κόσμο, όπου για να επιβιώσουν δεν πρέπει να γεννήσουν, να θηλάσουν, να ξοδέψουν χρόνο δίπλα στα παιδιά τους, να κάνουν οικογένεια. Η πολιτεία έχει υποχρέωση να αλλάξει τα δεδομένα, να αναγνωρίσει την σπουδαιότητα της μητρότητας και της γαλουχίας, να ενημερώσει με εθνική καμπάνια θηλασμού, να παράσχει γενναίες άδειες μητρότητας, να εξασφαλίσει τα μητρικά επαγγελματικά δικαιώματα, να διασφαλίσει οικονομική σταθερότητα, να δημιουργήσει ένα Σύστημα Υγείας φιλικό προς τα βρέφη και τις θηλάζουσες μητέρες, να επιβραβεύσει όσους υποστηρίζουν τον επιτυχημένο συνδυασμό της κοινωνικής καταξίωσης με τη γυναικεία ολοκλήρωση. Aποτυχία της γυναίκας στο μητρικό της ρόλο, στον επαγγελματικό της ρόλο ή στο θηλασμό δεν συνιστούν προσωπική αποτυχία αλλά αποτυχία της κοινωνίας. Έχουμε ένα οικονομικό σύστημα που επικροτεί στενόμυαλα εργαζόμενους – καριερίστες χωρίς οικογενειακές «δεσμεύσεις». Αν δεν εξετάσουμε βαθύτερα τις δομές στους χώρους εργασίας που οδηγούν στην σύγκρουση ταυτόχρονες υποχρεώσεις της μητέρας όπως η επαγγελματικές και οι οικογενειακές, η εκπαίδευση και η αλλαγή νοοτροπιών των γονιών σε προσωπικό επίπεδο δεν πρόκειται να φέρει αποτέλεσμα. Αν δεν αλλάξουμε τις υπάρχουσες κοινωνικές συνθήκες, τα ποσοστά του θηλασμού θα συνεχίσουν να μας προβληματίζουν παρά τα αδιαμφισβήτητα επιστημονικά στοιχεία για τα οφέλη του στην υγεία παιδιών και γυναικών.

Η κουλτούρα του μπιμπερό είναι μια άκρως αντιφεμινιστική κουλτούρα που έχει ακρωτηριάσει σημαντική πτυχή της μητρότητας και της λειτουργίας του γυναικείου σώματος εδώ και δεκαετίες, επομένως το δικαίωμα επιλογής στον θηλασμό μετά από ανεξάρτητη μη κατευθυνόμενη από την κουλτούρα του μπιμπερό ενημέρωση και το δικαίωμα αντίστοιχης έκφρασης της μητρότητας είναι εντελώς μα εντελώς φεμινιστικό δικαίωμα χειραφέτησης των γυναικών, όχι σκλαβιάς. Δικαίωμα που διεκδικείται ενάντια σε τρίτα μέρη που καθημερινά το καταπατούν – περίγυρος, τηλεοράσεις, εταιρίες, μαιευτήρια, επαγγελματίες υγείας, δικαστήρια, καφέ και εστιατόρια. Χειραφετημένες, φεμινίστριες γυναίκες δεν είναι οι “ανδροποιημένες” γυναίκες – αλλά εκείνες που εκφράζουν πλήρως και ενεργά όλες τις πτυχές της γυναικείας τους υπόστασης ενσωματώνοντάς τες στον σύγχρονο κόσμο και την καθημερινότητα. Αντιφεμινιστικό πράγμα δεν είναι ο θηλασμός, αλλά η πίεση της κουλτούρας του μπιμπερό προς μη θηλασμό και πρόωρο αποθηλασμό.

Σχετικά Άρθρα

top
Όροι Χρήσης | Εμπιστευτικότητα | Πνευματικά Δικαιώματα | Login