search
top

Οι ψευδοθηλές ως εμπόδιο στον θηλασμό

Οι ψευδοθηλές ή προστατευτικά καλύμματα θηλών είναι συνθετικά αντικείμενα, φτιαγμένα συνήθως από σιλικόνη, που τοποθετούνται πάνω στη θηλή της μητέρας κατά τη διάρκεια του θηλασμού. Από πιθανό βοήθημα στο θηλασμό συχνά μετατρέπονται σε εμπόδιο που οδηγεί στον απογαλακτισμό.

Να πως σκέφτονται επαγγελματίες υγείας στα μαιευτήριά μας: Το μωρό δεν πιάνει καλά το στήθος ή η μητέρα έχει τραυματισμένες θηλές και πονάει; Δίνουμε στη γυναίκα μια ψευδοθηλή, το μωρό τώρα πιπιλίζει στην ψευδοθηλή χωρίς να προκαλεί πόνο και θεωρούμε ότι ο θηλασμός προχωράει επιτυχημένα.
Είναι έτσι; Καθόλου. Οι ψευδοθηλές χρησιμοποιούνται υπερβολικά συχνά και ως εύκολη λύση, ως αντικατάσταση μιας πιο επίπονης, ειδικής φροντίδας του θηλασμού, που απαιτεί γνώση και εμπειρία.
Η συντριπτική πλειονότητα των προβλημάτων των πρώτων ημερών έχουν να κάνουν με την απειρία της μητέρας στις τεχνικές του θηλασμού, οπότε το μόνο που χρειάζεται είναι η σωστή καθοδήγησή της για αποτελεσματικό θηλασμό – τα σημάδια πείνας του μωρού, η απρόσκοπτη αγκαλιά, η σίτιση κατά απαίτηση του μωρού και όχι με «πρόγραμμα», η συνδιαμονή του μωρού με τη μητέρα του, η σωστή στάση και τοποθέτηση του παιδιού στο στήθος, το βαθύ πιάσιμο της θηλής, τα σημάδια μεταφοράς γάλακτος και οι καταπόσεις του βρέφους. Αυτή η εκπαίδευση λείπει από το τυπικό ελληνικό μαιευτήριο, γιατί χρειάζεται γνώσεις και καταρτισμένο στη γαλουχία προσωπικό.
Ποιά είναι λοιπόν τα προβλήματα από την ακατάλληλη χρήση ψευδοθηλών; Παρεμβάλλονται στη φυσιολογική διαδικασία, κάνουν το απλό δύσκολο, χωρίς ταυτόχρονα να θεραπεύεται η αιτία των προβλημάτων, δηλαδή τα λάθη της μητέρας στις τεχνικές του θηλασμού. Το μωρό απομακρύνεται από τη φυσική αίσθηση της μητρικής θηλής, χάνει το ισχυρό αισθητήριο της όσφρησης από την απώλεια των οικείων οσμών της μητέρας, συνηθίζει στο πλαστικό. Η φύση προέβλεψε η μυρωδιά της θηλής της μητέρας, με τις εκκρίσεις των αδένων του Modgomeri, να είναι παρόμοια με την μυρωδιά του αμνιακού υγρού, όταν το μωρό ήταν ακόμα στην κοιλιά της μάνας του. Η φύση προέβλεψε επίσης το νεογέννητο να έχει πιο ισχυρή από όλες την αίσθηση της όσφρησης, τον βασικό του μπούσουλα για να προσανατολίζεται προς το γάλα της επιβίωσής του, της μητέρας του. Ακυρώνοντας όλα αυτά με ένα κομμάτι πλαστικό – ή πλένοντας χωρίς λόγο σχολαστικά τις θηλές – το αποτέλεσμα είναι να μετατρέπουμε τον θηλασμό σε τεχνητή διατροφή.

Με την παρεμβολή του πλαστικού το μωρό συχνά δεν απομακρύνει το ίδιο αποτελεσματικά το γάλα από το στήθος, με αποτέλεσμα να εκνευρίζεται, να καταπίνει πολύ αέρα, να παθαίνει κολικούς. Παράλληλα η μειωμένη ζήτηση οδηγεί σε μείωση της παραγωγής γάλακτος. Σύμφωνα με τον ειδικό στη βρεφική διατροφή παιδίατρο J Newman, οι ψευδοθηλές δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ποτέ κατά την φάση εγκατάστασης του μητρικού θηλασμού, δηλαδή κατά τις πρώτες 2-3 εβδομάδες, πόσο μάλλον κατά τις πρώτες κρίσιμες ημέρες στο μαιευτήριο. Η λύση σε αυτήν την ηλικία είναι πάντα διόρθωση της τοποθέτησης και της τεχνικής του θηλασμού.

Στα προβλήματα των ψευδοθηλών περιλαμβάνονται ακόμα η ανάγκη για ειδική περιποίηση, αποστειρώσεις και χάσιμο χρόνου, ενώ εάν μωρό και μητέρα συνηθίσουν την υφή του πλαστικού, πολύ δύσκολα θα μπορέσουν στη συνέχεια να το κόψουν και να ξαναθηλάσουν φυσικά.

Οι λίγες περιπτώσεις που οι ψευδοθηλές συνιστούν επιλογή είναι:
• Στις ελάχιστες περιπτώσεις γυναικών με πραγματικά εισέχουσες θηλές. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι μητέρες δέχονται οδηγίες να βάλουν ψευδοθηλή γιατί «η θηλή της δεν είναι καλά σχηματισμένη», ενώ στην πραγματικότητα ή δεν υπάρχει κανένα απολύτως πρόβλημα, ή η θηλή της μητέρας μπορεί να διαμορφωθεί με σωστή τεχνική θηλασμού την ώρα που το μωρό είναι στο στήθος. Το μωρό δεν πιάνει μόνο τη θηλή αλλά μεγάλο κομμάτι του στήθους με το στόμα του κατά τον σωστό τρόπο θηλασμού, και αυτό διδάσκεται κατά τις κρίσιμες πρώτες ημέρες.
• Στις ελάχιστες περιπτώσεις γυναικών με πληγωμένες θηλές, όπου έχουν εφαρμοστεί προηγουμένως όλα τα μέτρα για ελεύθερο θηλασμό κατά απαίτηση του μωρού, σωστή σύλληψη και τοποθέτηση, αλλαγές θέσεων θηλασμού, τοπική αγωγή στις θηλές, και παρόλα αυτά το πρόβλημα συνεχίζει να επιμένει.
• Σε περίοδο εγκαταστημένου θηλασμού, μετά τις πρώτες εβδομάδες και σε περιπτώσεις πληγής στη θηλή, πχ δάγκωμα του μωρού.

Οι πιστοποιημένοι ειδικοί γαλουχίας IBCLC γνωρίζουν πως, για την ενδεδειγμένη χρήση ψευδοθηλών, πρέπει οπωσδήποτε να προσέξουμε τα εξής:
• Να μην τις δώσουμε σχεδόν ποτέ σε μητέρα κατά τις πρώτες ημέρες, έως ότου εγκατασταθεί επαρκής παραγωγή μητρικού γάλακτος. Αυτό σημαίνει ότι, πρακτικά, σχεδόν ποτέ δεν πρέπει να δοθούν στο μαιευτήριο!
• Να τις δώσουμε μόνο όταν χρειάζεται, για αντιμετώπιση πληγωμένων θηλών και όχι «προληπτικά».
• Να βεβαιωθούμε, πριν συστήσουμε τη χρήση τους και με τη βοήθεια ειδικού γαλουχίας, ότι οι τεχνικές θηλασμού είναι οι καλύτερες δυνατές.
• Να τις δώσουμε αφού συζητηθούν οι κίνδυνοι από τη χρήση τους και δοθεί η έγγραφη συγκατάθεση των γονιών.
• Να εξασφαλίσουμε στενή παρακολούθηση της λεχώνας μετά το μαιευτήριο, τουλάχιστον μέσα στις πρώτες 24 – 72 ώρες από την έξοδο από το μαιευτήριο και έπειτα εβδομαδιαία, ώστε να ανιχνευθεί τυχόν μείωση στην παραγωγή γάλακτος και να σταματήσουμε έγκαιρα τη χρήση τους.

Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι οποιαδήποτε οδηγία ή παρέμβαση στο θηλασμό μπορεί να έχει δυσανάλογα μεγάλες επιπτώσεις, γι’ αυτό θα πρέπει να δίνεται πολύ προσεκτικά, με φειδώ και από ειδικά χείλη. Φυσικά θα υπάρχουν και μητέρες που δεν συνάντησαν σημαντικό πρόβλημα με την χρήση ψευδοθηλών, αλλά οι γενικευμένη αλόγιστη χρήση μαζικά σε γυναίκες που προσπαθούν να θηλάσουν συνιστά παράγοντα κινδύνου για ανεπαρκή παραγωγή μητρικού γάλακτος, ανεπαρκή πρόσληψη βάρους του μωρού και κολικούς.

Στέλιος Παπαβέντσης MRCPCH DCH IBCLC 2012

Σχετικά Άρθρα

top
Όροι Χρήσης | Εμπιστευτικότητα | Πνευματικά Δικαιώματα | Login