Έναρξη στερεών τροφών

Η εισαγωγή στερεών τροφών είναι η στιγμή εκείνη κατά την οποία οι γονείς αρχίζουν σταδιακά να προσφέρουν στο παιδί άλλες τροφές, εκτός από το μητρικό ή το βρεφικό γάλα.

Πότε μπορώ να αρχίσω στερεές τροφές;

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά να θηλάζουν αποκλειστικά τα μωρά στους πρώτους 6 μήνες της ζωής.Δεν ενδείκνυται ιατρικά να ξεκινήσουν οι στερεές τροφές πριν τους 4 μήνες. Μεταξύ 4 και 6 μηνών, δεν απαγορεύεται να αρχίσουν οι στερεές τροφές. Τα μωρά μπορούν να λάβουν στερεά τροφή όταν

• Έχει ωριμάσει το έντερό τους στην πέψη και απορρόφηση θρεπτικών στοιχείων (οπωσδήποτε μετά τους 4 μήνες)
• Έχουν τουλάχιστον διπλασιάσει το βάρος τους από τη γέννηση
• Μπορούν να κρατήσουν όρθιο το κεφάλι τους και να κάτσουν με υποστήριξη
• Μπορούν να συντονίσουν τη μάσηση και την κατάποση
• Μπορούν να κινήσουν τη γλώσσα τους πίσω-μπρος, δεξιά-αριστερά και άρα δέχονται την τροφή που τους δίνετε με το κουταλάκι και δεν τη βγάζουν βίαια με τη γλώσσα
• Προσπαθούν και καταφέρνουν να πιάσουν διάφορα αντικείμενα
• Δε φαίνονται απόλυτα ευχαριστημένα μόνο με το γάλα
• Διεγείρονται από τη μυρωδιά ή την όψη των φαγητών στο τραπέζι
• Σε ορισμένα μωρά (νευρολογικά προβλήματα, εντέρου, γαστρεντερίτιδες, αλλεργιες) ο παιδίατρος θα συστήσει η εισαγωγή στερεών τροφών να γίνει αργότερα

Ο σωστός χρόνος απογαλακτισμού πρέπει να καθοριστεί με τη βοήθεια του γιατρού σας, ο οποίος μπορεί να αξιολογήσει καλύτερα την πρόοδο και τις ανάγκες του μωρού σας.

Με ποιες τροφές μπορώ να ξεκινήσω;

Συνήθως, οι πρώτες τροφές απογαλακτισμού που προσφέρονται στο βρέφος είναι τροφές με βάση το ριζάλευρο και κάποιο αλεσμένο φρούτο, όπως μπανάνα, μήλο, αχλάδι.  Αργότερα, στη δίαιτα απογαλακτισμού προστίθενται άλλες τροφές, όπως λαχανικά και δημητριακά σε μορφή κρέμας (πατάτα, γλυκοπατάτα, καρότο, κολοκύθι, μπρόκολο). Κρέας (λευκό και μοσχάρι), αλεσμένα ζυμαρικά μπαίνουν στη δίαιτα μετά τους 6-7 μήνες. Ψωμί και προιόντα από σιτάρι μετά τους 7-8 μήνες.Όσπρια όπως φακές μπορείτε να δώσετε άφοβα από τους 7-8 μήνες. Ψάρι, αυγό, χυμοί, γαλακτοκομικά (γιαούρτι) συνήθως μετά τους 9-12 μήνες. Μαγειρικό αλάτι μπορεί να προστεθεί μετά τους 12 μήνες. Άλλα μπαχαρικά μετά τους 9 μήνες. Αποφύγετε ζάχαρη και γλυκαντικές ουσίες.Μη δίνετε μέλι σε μωρό κάτω των 12 μηνών – μπορεί να προκαλέσει δηλητηρίαση.

Πόσο γάλα πρέπει να πίνει το παιδί μου;

Η εισαγωγή τροφών απογαλακτισμού δεν σημαίνει την πλήρη απομάκρυνση του γάλακτος από τη διατροφή του μωρού σας. Αντίθετα, το μητρικό γάλα ή κάποιο βρεφικό γάλα συνέχειας (No 2), σχεδιασμένο ειδικά για να ικανοποιεί τις θρεπτικές ανάγκες των μεγαλύτερων μωρών, θα πρέπει να παραμείνει η κύρια πηγή θρέψης κατά το πρώτο έτος της ζωής του μωρού.  Σα γενικός κανόνας, η ποσότητα γάλακτος δεν πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 1 λίτρο την ημέρα το πρώτο εξάμηνο. Μεταξύ 6-12 μηνών είναι συνήθως 500-700ml/ μέρα, μεταξύ 12-18 μηνών 400-600ml/μέρα και >18 μηνών 300-500ml/μέρα.

Πόσο νερό πρέπει να πίνει το παιδί μου;

Το μωρό που ξεκινάει στερεές τροφές συχνά χρειάζεται να πίνει και αρκετό νερό. Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα το καλοκαίρι. Αφήστε το μωρό να καθορίσει πόσο.

Με ποιον τρόπο ξεκινάω παιδικές τροφές;

Ο απογαλακτισμός απαιτεί αρκετή υπομονή από μέρους σας, εξάσκηση του μωρού σας και σημαίνει πολλές νέες γνώσεις και για τους δύο. Στην αρχή οι τροφές πρέπει να είναι καλά αλεσμένες. Μπορείτε να διατηρείτε κυβάκια π.χ. αλεσμένου καρότου  στην κατάψυξη. Όσο περνάει ο καιρός δοκιμάζετε πιο σκληρή υφή. Μετά τους 9-10 μήνες μπορείτε να δίνετε μικρά, μαλακά κομματάκια. Δίνετε κάθε νέα τροφή σιγά-σιγά, μία κάθε 3-5 μέρες. Αν το μωρό δεν την παίρνει, αποσύρετέ την για 1-2 βδομάδες κι έπειτα ξαναδοκιμάστε. Αρχικά δίνετε μία γεύση τη φορά. Όταν δεχτεί αρκετές, μπορείτε να αναμειγνύετε γεύσεις. Προσθέστε λίγες σταγόνες ελαιόλαδο άφοβα! Οι έτοιμες παιδικές τροφές του εμπορίου είναι γενικά ασφαλείς. Προτιμήστε ωστόσο φρέσκο φαγητό αντί για επεξεργασμένο, εμπλουτισμένο, τροποποιημένο, βιομηχανοποιημένο ή ο,τιδήποτε άλλο. Διαβάστε προσεκτικά τις οδηγίες και τα συστατικά – προσοχή μην έχουν πολλή ζάχαρη, αλάτι ή συντηρητικά! Να θυμάστε πως ό,τι του φτιάχνετε μόνοι σας χρησιμοποιώντας αγνά υλικά είναι πάντα καλύτερο! Ο στόχος είναι το παιδί σε ηλικία 12-15 μηνών να μπορεί και να θέλει να φάει από όλα τα φαγητά του τραπεζιού σας!Η μετάβαση στις στερεές τροφές σημαίνει και το τέλος της αποστείρωσης. Απαιτείται απλώς καλός καθαρισμός των σκευών.

Ο στόχος: ημερήσιο πρόγραμμα διατροφής

Μέσα από μια σταδιακή διαδικασία χωρίς πίεση, ο στόχος για το παιδί είναι κάποια στιγμή να τρώει:

Πρωί: Γάλα

10-11πμ: Γεύμα/ κρέμα

1-3μμ: Γεύμα/ κρέμα

5-6μμ: Γεύμα/ κρέμα

Βράδυ: Γάλα

Μπορεί μετά το μεσημεριανό του να χρειαστεί λίγο γάλα. Σε αυτήν την περίπτωση η απογευματινή του κρεμούλα μπορεί να δοθεί λίγο πιο αργά πχ 7-8μμ.

Το παιδί που θηλάζει έχει ελεύθερη πρόσβαση στο στήθος και δε χρειάζεται κανένας δικός μας προγραμματισμός ως προς τις φορές που το ζητάει, μέρα ή νύχτα.

Στην αρχή, αντικαθιστούμε το θηλασμό/ γεύμα γάλακτος στις 10πμ με γεύμα/ κρέμα. Πώς; Τις πρώτες φορές, προσφέρετε λίγες κουταλίτσες από την καινούργια γεύση, έχετε όμως έτοιμο και το γάλα του (ή θηλάστε) για παν ενδεχόμενο. Τις επόμενες ημέρες προσπαθήστε μεγαλύτερες ποσότητες φαγητού και λιγότερο γάλα.Αν όλα πάνε καλά, μετά από μερικές εβδομάδες ή μήνα αντικαθιστούμε και δεύτερο γάλα με γεύμα. Τελικά, 1-2 μήνες συνήθως από την αρχή του απογαλακτισμού, φτάνουμε στο παραπάνω πρόγραμμα. Δώστε πρώιμα στο μωρό ένα κουταλάκι στο χέρι για να παίζει και να εξοικιώνεται!

Τι δεν πρέπει να κάνω;

Η πρόωρη προσφορά στερεών τροφών σε ένα βρέφος που δεν τις θέλει ή δεν μπορεί να τις πέψει μπορεί να οδηγήσει σε δυσάρεστες εμπειρίες κατά το τάισμα, τόσο για το γονέα όσο και για το μωρό. Εάν το παιδί σας κλαίει συχνά ή αποστρέφει το πρόσωπο όταν του προσφέρετε τροφή, αυτό πιθανόν να δείχνει ότι δεν είναι ακόμη έτοιμο. Δεν πρέπει ποτέ να απογαλακτίσετε το παιδί σας πρόωρα ή βεβιασμένα. Περιμένετε μία ή δύο εβδομάδες και ξαναδοκιμάστε. Στην ηλικία των 6 μηνών, το μητρικό ή το βρεφικό γάλα πιθανότατα δεν θα καλύπτει τις θρεπτικές ανάγκες του μωρού σας. Για να καλύψετε τις αυξημένες θρεπτικές ανάγκες, θα πρέπει να αρχίσετε να προσθέτετε περισσότερες τροφές στη δίαιτα του μωρού σας. Αν καθυστερήσετε, μπορούν να προκύψουν προβλήματα αύξησης ή αναιμίας στο μωρό σας. Εάν περιμένετε να περάσει η ηλικία των 6 μηνών, το μωρό σας πιθανόν να μη δεχτεί τις στερεές τροφές τόσο εύκολα. Αν συνηθίσει υπερβολικά στα αλεσμένα, μπορεί να έχει προβλήματα διατροφής στην προσχολική ηλικία. Ο απογαλακτισμός πρέπει να αρχίσει σε κάποια περίοδο κατά την οποία το μωρό σας είναι υγιές και χαρούμενο. Εάν το παιδί σας είναι άρρωστο ή εκνευρισμένο, π.χ. λόγω οδοντοφυΐας, ίωσης, ο απογαλακτισμός θα πρέπει να αναβληθεί. Έιναι φυσιολογικό όταν το παιδί σας είναι άρρωστο να πηγαίνει ‘πίσω’ και να προτιμά αποκλειστικά το γάλα.

Στέλιος Παπαβέντσης Παιδίατρος MRCPCH DCH IBCLC

Σχετικά Άρθρα