search
top

Ρινικές πλύσεις για το νεογνό: χρειάζεται το νερό και το αλάτι;

Του Vincenzo Calia, παιδιάτρου – δημοσιογράφου

Μετάφραση από:
Πηγή: uppa.it

 

Οι ρινικές πλύσεις δεν θεραπεύουν τα κρυολογήματα και κοστίζουν πολύ, και πολύ σπάνια δίνουν κάποιο όφελος στο νεογνό

Είναι αναπόφευκτο ότι, κάθε φορά που συναντώ μια οικογένεια με νεογνό, μετά από κάποιες μέρες, δέχομαι το ίδιο τηλεφώνημα: “Γιατρέ, το μωρό μου έχει κρυώσει: τι να κάνω; Να του καθαρίζω τη μύτη;”. Συμβαίνει πάντα, καλοκαίρι και χειμώνα, με χιόνι ή με δυνατό ήλιο: τα νεογνά φαίνεται να είναι όλα κρυολογημένα. Μα, το ορκίζομαι, δεν ήταν πάντα έτσι. Μέχρι πριν από δεκαπέντε περίπου χρόνια τέτοια τηλεφωνήματα ήταν σπάνια. Μήπως τα βρέφη έγιναν πιο ασθενικά κατά τα τελευταία χρόνια, και έγινε σε όλα πιο εύκολο να κολλούν ιούς κάθε τύπου; Όχι, δεν είναι αυτή η εξήγηση. Κατά την άποψη μου η εξήγηση είναι άλλη. Εδώ και μερικά χρόνια έγινε πιεστική η διαφήμιση των εταιριών που πωλούν, σε τιμή πολύ ακριβή, νερό και αλάτι, που μπορούμε ακόμα να το ονομάσουμε φυσιολογικό ορό.
Για να το ξεκαθαρίσουμε, ο φυσιολογικός ορός υπήρχε πάντα, σε γενικές γραμμές συσκευασμένος σε μπουκάλια των 250 ή 500ml, σε λειτουργία κυρίως για να βοηθάει, στα νοσοκομεία, στην ενδοφλέβια χορήγηση φαρμάκων. Μπορούσε (και μπορεί) να χρησιμοποιηθεί ακόμα για να καθαρίζονται βλεννογόνοι του σώματος (μάτια, στόμα, μύτη κλπ) όταν είναι γεμάτοι με εκκρίσεις, βλέννα ή πύον.

Μεγάλοι πρόοδοι της ιατρικής: ο φυσιολογικός ορός

Μια μέρα κάποιος, σε επίπεδο εμπορικό σίγουρα ιδιοφυής, σκέφτηκε να τον συσκευάσει και σε μικρές αμπούλες πλαστικού, για να  πωλούνται σε πακέτα των 10 ή παραπάνω αμπουλών. Από εκείνη την στιγμή και έπειτα όλα τα νεογνά άρχισαν να είναι κρυολογημένα. Μα τι συνδυασμός! Πιστεύω ότι τα πράγματα έγιναν πάνω κάτω έτσι: από την στιγμή που φτιάχτηκε το προϊόν (νερό και αλάτι σε μικροαμπούλες μιας χρήσης) χρειαζόταν να βρεθούν αυτοί που θα το αποκτήσουν. Ιδιαίτερα ελπιδοφόρα είναι η αγόρια των οικογενειών με βρέφη, ιδιαίτερα νεογνών, που είναι διαθέσιμες να ξοδέψουν χωρίς όριο ώστε να διασφαλίσουν την καλή υγεία του βρέφους τους.
Και από τότε ξεκίνησε μια ανελέητη καμπάνια, που περιλαμβάνει την προσθήκη δωρεάν δειγμάτων φυσιολογικού ορού σε συσκευασίες που δίνονται σε νέες μητέρες, κατά την έξοδο από το μαιευτήριο, κατά τις επισκέψεις ρουτίνας στα νοσοκομεία και σε όλους τους παιδιάτρους: ο στόχος ήταν να πειστούν όλοι να χρησιμοποιούνται όσες περισσότερες αμπούλες γίνεται. Η διαφήμιση έδινε βάση και σε ένα επιχείρημα πολύ πειστικό: συσκευασμένος με αυτόν τον τρόπο, ο φυσιολογικός ορός διατηρείται αποστειρωμένος, κάθε φορά μπορεί να χρησιμοποιείται μια καινούργια αμπούλα, και η αποστείρωση, όταν μιλάμε για νεογνά, προσδίδει πάντα ένα σημαντικό appeal. Στρατηγική μάρκετινγκ στεμμένη με μεγάλη επιτυχία.
Κρίμα που έχει πολύ λίγο νόημα να χρησιμοποιείται ένα υγρό αποστειρωμένο για να καθαριστούν επιφάνειες του σώματος (όπως οι βλενογόννοι) που βρίθουν από μικροοργανισμούς κάθε είδους. Μα δεν έχει σημασία, αυτό ο καταναλωτής δεν το γνωρίζει και ο γιατρός, κάποιες φορές, μπορεί να το ξεχάσει. Το πρόβλημα δεν ήταν τόσο αυτό, μα ένα άλλο: από την στιγμή που εφευρέθηκε το φάρμακο (αμπούλες αποστειρωμένες φυσιολογικού ορού), χρειαζόταν να βρεθεί και μια αρρώστια για να θεραπεύει και κυρίως να βρεθούν άρρωστοι στους οποίους να χορηγείται, όσο το δυνατόν πιο πολύ και γενναία.

Ένα παράδειγμα ιατρικοποίησης: οι ρινικές πλύσεις
Από ασθένειες θα μπορούσαν να είναι πάνω από μία, αλλά μία μόνο είναι διάχυτη καθολικά, το κρυολόγημα: στο κρυολόγημα η μύτη γεμίζει με βλέννα, η βλέννα φέρνει ενόχληση και δεν καταφέρνει κανείς να αναπνεύσει καλά και, εάν δεν γνωρίζει πως να φυσήξει τη μύτη του, θα ήταν βολικό να την καθαρίσει με κάποιον τρόπο. Ένα παιδί μαθαίνει να φυσάει τη μύτη του περίπου στα δύο χρόνια ζωής, οπότε πριν πως να απελευθερωθεί από τη βλέννα; Αρκεί να εφαρμοστούν ρινικές πλύσεις στο νεογέννητο με φυσιολογικό ορό, ακριβώς. Όσο πιο μικρό είναι το παιδί, τόσο πιο ανίκανο είναι να φυσήξει τη μύτη του και επομένως χρειάζεται την βοήθεια των πολύτιμων αποστειρωμένων αμπουλών.
Ναι, μα πόσα είναι τα νεογνά και τα θηλάζοντα με πραγματικό κρυολόγημα, που έχουν τη μύτη τους τόσο κλειστή ώστε, αν δεν απελευθερωθεί με κάποιον τροπο, δεν καταφέρνουν να σιτιστούν ή να αναπνεύσουν καλά; Λίγα, πολύ λίγα, σχεδόν κανένα. Ακόμα και το χειμώνα είναι πολύ λιγότερα από τα παιδιά που πηγαίνουν σε παιδικό σταθμό ή νηπιαγωγείο ( και γνωρίζουν πως να φυσούν τη μύτη τους).
Αλλά η φύση αποδεικνύεται άθελα πολύτιμη σύμμαχος των κατασκευαστών του πολύτιμου διαλύματος ορού: συμβαίνει και, για ποικίλους λόγους, τα νεογνά και τα θηλάζοντα των πρώτων μηνών αναπνέουν συχνά με τρόπο πολύ θορυβώδη, παράγοντας, ιδιαίτερα κατά την διάρκεια του ύπνου τους, μικρά γουργουρίσματα, μουγκανητά ή περίεργους ήχους, οι οποίοι, στα μη έμπειρα στηλωμένα αυτιά των αναπόφευκτα αγχωμένων γονιών, μοιάζουν με το θόρυβο της καταρροής ή της κλειστής μύτης. Λίγο απασχολεί το ότι το παιδί, ενόσω παράγει αυτούς τους ήχους, κρατάει το στόμα κλειστό, ή παραμένει ήρεμα προσκολλημένο στο στήθος της μητέρας του ( το οποίο γεμίζει εντελώς το στόμα του και του εμποδίζει να αναπνεύσει από εκεί), χωρίς να επιδεικνύει κανένα σημάδι δυσφορίας και καθόλου σημεία επικείμενης ασφυξίας (είναι γνωστό ότι κανείς δεν υπομένει  περισσότερο από κάποια δευτερόλεπτα αποφραγμένη μύτη με κλειστό στόμα).
Υπάρχει διαθέσιμη η αμπούλα, συχνά αποδεκτή ως δώρο, γιατί να μην δοκιμάσουμε με τις ρινικές πλύσεις; Κι έτσι κάτω με το καθάρισμα, με τη βοήθεια εργαλείων, αναρροφήσεων λίγο ως πολύ επιτηδευμένων, ενάντια στις διαμαρτυρίες του υποκειμένου, που φωνάζει,τσιρίζει ή χτυπιέται και, αν μπορούσε να μιλήσει, θα έλεγε με δυνατή φωνή και ότι προτιμούσε πολύ περισσότερο να ροχαλίζει, αντί να βασανίζεται με αυτό το αλμυρό νερό μέσα στη μύτη του!  Τίποτε άλλο δεν μπορεί να γίνει, η διάγνωση είναι προφανής: το μωρό είναι κρυολογημένο και πρέπει άμεσα να θεραπευθεί, γιατί το κρυολόγημα, όπως ξέρουν όλοι, αν δεν θεραπευθεί επαρκώς… Μπορεί να γενικευθεί.

Η δύναμη του χρήματος
Όλος τούτος ο μηχανισμός κάνει μεγάλο ταξίδι, κυρίως γιατί υπάρχουν απέραντα όρια κέρδους που προκύπτουν από αυτές τις πωλήσεις, σε πολύ υψηλή τιμή (πολύ μεγαλύτερα από τις σαμπάνιες). Από εκεί απορρέουν οι μεγάλοι πόροι που δίνονται για διαφήμιση, για διανομή δωρεάν δειγμάτων, για την παραγωγή ποιοτικού υλικού για να μοιραστεί σε γιατρούς μαιευτήρια και οικογένειες. Και όποτε επενδύει κανείς πολύ σε διαφήμιση τα αποτελέσματα, το ξέρουμε πολύ καλά, έρχονται σίγουρα και αυτό είναι ένα παράδειγμα.
Κι έτσι φτάσαμε στο σημείο που ξεκινήσαμε: εδώ και μερικά χρόνια νεογνά και θηλάζοντα που στην πραγματικότητα είναι μια χαρά, γίνονται αυτόματα κρυολογημένα και συμβαίνει να ακούμε ερωτήσεις όπως η παρακάτω: “το μωρό μου των δύο μηνών είναι κρυολογημένο από όταν γεννήθηκε. Κάθε μέρα εκτελώ ρινικές πλύσεις με φυσιολογικό ορό, μα δεν αλλάζει τίποτε. Γιατί αυτό το κρυολόγημα δεν περνάει ποτέ;” και η απάντησή μου συνήθως είναι η παρακάτω: “δεν μπορεί να θεραπευθεί.. εάν δεν υπάρχει αρρώστια”.

Σχετικά Άρθρα

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

top
Όροι Χρήσης | Εμπιστευτικότητα | Πνευματικά Δικαιώματα | Login